1. Saarland
  2. Saar-Kultur

Ónser Altsaarluier Schbròòch

Kolumne Saarmóó : Ónser Altsaarluier Schbròòch

Vor drei Jahren starb die große saarländische Mundart-Expertin Edith Braun. Das ist Anlass für unsere Mundart-Autorin Karin Peter, an die Grande Dame und ihre gemeinsamen Erlebnisse zu erinnern...

Haut gehn ich mò vózehlen, wie t kómm éss, äss ich mei Mutterschbròòch soo schreiwen, wie Dier se hie leesen. Sei Leewe wäär ich nét vaa selwer dróff kómm, Vózehlcher é Platt se schreiwen. Én de neinzehnhónnert-neinzijjer Jòhren, dò hott de Mamm Dr. Edith Braun én e Sendóng vaan der SR de Leit óffgefóddert, aaseruufen ó Wärter ónn Ausdréck é Platt se saan. Ich hott mich e paar Mòòl bei se gemellt. De Mamm Braun, die hoddich dòòmòòls gaar nét perseenlich konnt. Äänes Daas saat die jò – mier éss der Heerer ball aus de Hand gefall: „Ich möchte mit Ihnen ein Saarlouiser Wörterbuch machen.“ Sie hott jò schón e paar saarlännich Wärterbiecher gemach, awwer ich hott doch dòòdervaa kään Ahnóng! Ónser Schbròòch éss jò nuur soo alt wie de Feschdóng selwer. Én die läär Schdatt sénn de Leit vaan iwwerall häär égezoh ónn hann ihr aaije Schbròòch métbraat. De Mamm Braun wòòr begääschdert vaan die ganz besónnerscht „Stadt-Mundart“. Se hott kää Ruh génn, bés ich endlich zuugesaat hann.

Sie wòòr de Fachfraa ónn ich só eppes wie ihr „Lehrmäddché“. Ich hott jò schón e Sammlóng vaan Altsaarluier Wärter ónn Ausdréck. Aauserdeem hoddet ettlich Óffzeichnóngen vaa frieher génn,  wó mer „ausgezoh“ hann, wie mer saat. Vaan 1997 bés 1999 hodde mer dann „ónser Projekt“ durchgezoh – ónnerschditzt vaan de Schdatt ón der Landkrääs Saarlui. Zwälf Mundarttreffs hoddich organnisiert é Saarlui én t Landratsamt. Haut noch e grooß Merßi aan der Mósjé Werres vaan de Saarbrécker Zeidóng fó all sei Óffruufen! Nét nuur Treffen hodde mer abgehall, wó de Leit ihr Wärter ó Vózehlcher métbraat hann, ich sénn aach  méddet Edith hämm bei Saarluier, wó noch die alt Schbròòch besser kónnten wie ich. Ónn dò hammer óns vózehle geloss, Óffnahme gemach odder alles óffgeschrief, wann t Edith sei Geräät mòòl nét graad só funtionniert hott. Et éss aach pasiert, äss die alt Saarluier, wó mét mier all sei Leewen nuur Platt geschwätzt hodden, bei ónser Besuuch dereerscht Mòòl ihr bescht Hoochdeitsch ausgegraaf hann: Dò wòòr jò schließlich de Mamm Dogder derbei. Et Edith hat de Verschrifdóng foor t Wärterbuuch feschtgeleet. Én ónser mooselfränkisch Mundarten géffdet jò meh Laute wie én t Hoochdeitsch. 1999 éss ónser „Saarlouiser Mundartbuch“ rauskómm, ó seit paar Jòhr éset én t Internet óff „SaarDok“ geschbeichert.